کل نماهای صفحه

جمعه، مرداد ۰۲، ۱۳۸۳

شصت سال پس از برتون وودز - قسمت دوم

بانک جهانی
توافقنامه برتون وودز در دوجنبه کمک به بازسازی و توسعه اقتصادی کشورها و تلاش برای ثبات در عرصه تجارت جهانی حايز اهميت بود. در زمينه نخست، بانک جهانی که کشورهای مختلف در آن عضويت دارند، موظف شد به منظور تامين منابع مالی طرح های اقتصادی به تشويق سرمايه گذاری خارجی در کشورها و مناطق گوناگون کمک کند. در مرحله اول، قرار شد بانک جهانی به نياز کشورها و مناطقی رسيدگی کند که اقتصاد آنها در اثر درگيری در جنگ به شدت آسيب ديده بود. به اين منظور، به بانک جهانی اختيار داده شد که با اتکا به منابع مالی خود که توسط کشورهای عضو تامين می شود به تضمين وام های دريافتی کشورهای متقاضی بپردازد. بانک جهانی وام های بلند مدت در اختيار متقاضيان قرار می دهد و معمولا اين وام ها مشخصا برای اجرای طرح های خاص اعطا می شود. نرخ بهره بانک به توانايی کشور وام گيرنده بستگی دارد. بانک همچنين در ارايه توصيه کارشناسی، تدوين طرح و نظارت بر اجرای آنها مشارکت دارد. در سالهای اخير، بانک جهانی تاکيد داشته که در تامين منابع و تاييد طرح ها به مجريان بخش خصوصی اولويت کامل داده شود. شرکت های خصوصی در زمينه های مشاوره و اجرا می توانند با مراجعه به بانک نام خود را در فهرست اسامی موسسات مجاز به دريافت طرح های عمرانی ثبت کنند. منابع مالی بانک توسط کشورهای عضو به عنوان سهامداران بانک تامين می شود و ميزان سهام با توان اقتصادی آنها تناسب دارد. تعداد آرای کشورها در مجمع عمومی بانک و هيات مديره با تعداد سهام متناسب است. در حال حاضر، ايالات متحده با بيشترين سهم در بانک جهانی بيش از 16 درصد کل آرا را در اختيار دارد و پس از آن ژاپن (حدود 8 درصد)، آلمان (حدود 5 درصد) و بريتانيا و فرانسه (هرکدام با نزديک به 5/4 درصد) دارای بيشترين تعداد آرا هستند. وزيران دارايی يا توسعه کشورهای عضو در هيات حکام بانک عضويت دارند که مرجع نهايی تصميم گيری است و مديريت جاری بانک توسط هيات مديره به رياست رييس بانک جهانی اعمال می شود. مرکز بانک مانند دفاتر صندوق بين الملل پول در واشنگتن، پايتخت آمريکا، قرار دارد.در سال 1960، بانک جهانی نهاد ويژه ای را با نام انجمن توسعه بين المللی تاسيس کرد که هدف آن اعطای وام های بدون بهره به کشورهای فقير جهان است
صندوق بين المل پول
در زمان برگزاری کنفرانس برتون وودز، کمک به توسعه تجارت بعد از جنگ با اهميت ويژه ای تلقی می شد.مهمترين موضوعی که در دستور کار اجلاس قرار گرفت و تعدادی از صاحبنظران مشهور اقتصادی زمان، از جمله جان مينارد کينز، اقتصاددان برجسته بريتانيايی، در تدوين آن شرکت داشتند، ثبات در صحنه تجارت بين الملل بود.به اين منظور، اجلاس تصميم گرفت که "نظام ارزی برتون وودز" را معرفی کند. در اين نظام، کشورهای مختلف متعهد شدند که نرخ برابری پول خود در برابر ساير ارزها را ثابت نگاه دارند و از کاهش نرخ برابری به منظور کسب امتياز در زمينه افزايش صادرات خودداری ورزند. در عين حال، ارتباط غيرمستقيم نرخ ارزها با طلا به آن معنی بود که حجم طلای موجود عملا نمی توانست رشد تجارت جهانی را متوقف کند زيرا در صورت نياز به نقدينگی بيشتر در عرصه بين الملل، حجم نقدينگی با کاهش ارزش دلار در برابر طلای موجود افزايش می يافت. همچنين، برخلاف نظام ارزی مبتنی بر طلا، کشورها موظف نبودند پول خود را به طلا تبديل کنند يا بدهی های خارجی خود را با طلا پرداخت کنند. ترتيبات ارزی برتون وودز اصطلاحا نظام انعطاف پذير نيز خوانده می شد به اين دليل که به کشورها اجازه داده شده بود در محدوده مشخصی، حدود يک درصد، نرخ برابری ارزی خود در برابر دلار با تغيير دهند. صندوق بين الملل در مقابل آمادگی آن را داشت تا هنگامی که کشور خاصی با تراز پرداخت منفی (يعنی فزونی پرداخت ها از دريافت های ارزی) مواجه می شد، وام های کوتاه مدت ارزی به منظور حمايت از پول داخلی را در اختيار آن قرار دهد. از چنين کشوری انتظار می رفت با دست زدن به اقدامات گوناگون، از جمله کاهش تقاضای داخلی برای واردات، به تراز پرداخت متوازن دست يابد. تغييرات بيشتر تنها در مواردی مجاز بود که کشور متقاضی با "عدم تعادل اساسی" در تراز پرداخت های خود مواجه بود به اين معنی که تراز پرداخت منفی آن برای مدتی طولانی ادامه داشت و از طريق اقدامات ديگر مرتفع نمی شد. از اواخر دهه 1960، در حاليکه کشورهای متعددی با مشکل تراز پرداخت منفی مواجه بودند، نظام ثبات نرخ برابری ارزی به دليل خواست اين کشورها برای کاهش نرخ برابری خود با مشکلاتی مواجه شد. از سال 1971، اين نظام جای خود را به روش ارزهای شناور داد و از اواخر همان دهه، بيشتر کشورهای جهان تصميم گرفتند تعيين نرخ برابری ارزی خود را به عوامل بازار بسپارند و در نتيجه، وظيفه صندوق بيشتر به يک نقش نظارتی تبديل شد. صندوق بين المللی پول در حال حاضر نيز بر سياست های پولی جهان نظارت دارد و از جمله در مواردی که کشوری با مشکلات ارزی عمده مواجه است، به اعطای وام های معمولا کوتاه مدت تر به آن مبادرت می ورزد. در زمينه تجارت خارجی، اجلاس برتون وودز تصميم گرفت که نهادی را تحت عنوان سازمان تجارت بين المللی به منظور همکاری کشورها در زمينه گسترش تجارت آزاد ايجاد کند اما اين طرح با مخالفت کنگره آمريکا مواجه و کنار گذاشته شد. در عوض، در سال 1947، موافقتنامه عمومی در مورد تعرفه و تجارت - گات - توسط ايالات متحده و 23 کشور ديگر ايجاد شد که در سال های بعد، زمينه تاسيس سازمان تجارت جهانی را فراهم کرد

از سایت بی بی سی
سعید

هیچ نظری موجود نیست: