کل نماهای صفحه

چهارشنبه، دی ۱۴، ۱۳۸۴

<<آه مخلوق ستم دیده>> یا <<افیون توده ها>>

سال هاست به شنیدن جمله مشهور مارکس, << دین افیون توده هاست >> اکتفا کرده و این جمله را
دریچه شناخت خود از مارکس و شناخت مارکس از مذهب قرار داده ایم بدون آنکه متن و حاشیه سخن
مارکس را بشناسیم .گروهی مارکس را چنان شناخته اند که از فرط بی ایمانی به دشنام گویی افتاده
است و از این رو او را طعن و لعن کرده اند و گروهی دیگر خود از فرط شیفتگی به مارکس
کوشیده اند به استناد حواشی نامرتبط با متن اصلی سخن مارکس این جمله را بی اهمیت قلمداد
کنند. و اینک این متن منتشر شده است. نه فقط متن که حواشی آن نیز در ایران اجازه انتشار پیدا
.کرده است; تا سیه روی شود هر که در او غش باشد
.جمله ناقص مارکس درباره مذهب را دو سال پیش در کتابی از میشل فوکو نیز خوانده ایم
آنجا که فوکو نیز می کوشد اشتباه همگان در ناقص فهمیدن گفتار مارکس را تقبیح کرده و
:اصل جمله را یاد آور شود
.مذهب آه مخلوق ستم دیده ,احساس جهانی بی احساس و جان اوضاعی بی جان است
مذهب افیون مردم است

اما این جمله تنها بخشی از مقدمه ای است که کارل مارکس در اواخر سال 1844 در
سالنامه فرانسوی – آلمانی منتشر کرده است

دو سال پیش یه کتابی چاپ شد به اسم فیلسوف ها و شومن ها ,که جمع آوری نوشته های
محمد قوچانی (سردبیر فعلی روزنامه شرق) در روزنامه های مختلف بود; با موضوعی
,که فکر کنم از اسم کتاب معلوم باشه, دیدگاه ایرانیان در مورد فیلسوفها مختلف در طول تاریخ
این متنی که من انتخاب کردم پارگراف اول از یک متن ده صفحه ای ست ,که در مورد مارکس
توضیح داده شده, از نکات جالب اینه که بد نیست بدونید دکتر سید هاشم آقاجری به دلیل
.نقل و تحلیل همین جمله مشهور مارکس تا نزدیکای اعدام شدن رفت
برای اینکه با فضای نوشته های این کتاب آشنا بشید, یک پاراگراف
از مقدمه کتاب رو اینجا براتون میارم

امیدوارم خواننده این کتاب با مطالعه یا بازخوانی مقالات آن دریابد چگونه ما ایرانیان
فیلسوف ها را به شومن ها تبدیل کرده ایم .مارکس ناخوانده ,مارکسیست شده ایم و به
نسبی گراترین فیلسوفان (کارل پوپر) یقین پیدا کرده ایم. از تجدد نگذشته, پست مدرن
شده ایم و به همان اندازه که قائلان به استبداد دینی در حق آن اجحاف کرده اند با خلق
مفاهیمی چون مردم سالاری دینی در فهم مذهب و دموکراسی به بیراهه رفته ایم و با بر
ساختن ایدئولوژی از معنای سنت غافل و در تاسیس تجدد گمراه شده ایم

وحید 14/10/84

هیچ نظری موجود نیست: