SMS

براساس آمار شركت ارتباطات سیار هر هفته به طور متوسط ۱۵۰ میلیون( اس م اس) میان ایرانیان داخل كشور رد و بدل می شود كه تنها ۲۰ میلیون آن ناموفق بوده است. در حال حاضر ۸ میلیون كاربر سیستم پیام كوتاه در كشور وجود دارد كه براساس آمار، اوج مصرف شان بین ساعات ۲۲ تا یك بامداد است. این آمارها نشان می دهد فضای آزاد ( اس م اس) برای مخاطبان نوعی قدرت نمایی شخصی را به وجود آورده كه باعث علاقه مندی هر چه بیشتر مردم به این پدیده شده است؛ به خصوص جوانان كه بیشترین استفاده كنندگان سرویس ( اس م اس) هستند. همچنین استفاده از تصاویری فانتزی و كلمات اختصاری گونه ای دیگر از ارتباط را بین مخاطبان هزاره سوم در ایران و دنیا رقم می زند.قاعده های كلامی در ( اس م اس) شكسته می شود و اختیار عمل و آزادی افراد بیشتر شده است. ( اس م اس) حتی وارد عرصه سیاست هم شده و حوزه های رسمی جامعه را به گونه ای جدی تحت تأثیر فرهنگ وفضای ویژه خود قرار داده است. ( اس م اس) حتی با ارائه تصاویر خنده دار و در عین حال تلخ باورهای نادرست اجتماع را به گونه ای جدی مورد سؤال قرار می دهد و به راحتی ساختارهای از پیش تعریف شده مسلط جامعه را نادیده می گیرد و این موضوع باعث شده است وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات به فكر چاره اندیشی جدی در زمینه كنترل ( اس م اس) ها به ویژه در امور سیاسی باشد. امروزه سیستم پیام كوتاه به عنوان راهكاری تازه برای سرعت بخشیدن به امور روزمره و حتی انجام امور مالی و اداری به طور جدی نظر كارشناسان اهل فن را به خود جلب كرده است تا جایی كه حالا دیگر بسیاری از آگهی های بازرگانی ، انجام عملیات بانكی و سایر امور اداری را تسهیل كرده و به راحتی در اختیار مخاطبان خود قرار می دهد اما تفاوت آگهی هایی كه ازطریق ( اس م اس) در ایران به مخاطبان ارسال می شود با دیگر كشورها در این است كه در تمام دنیا ارسال آگهی به هر تلفن همراه منوط به رضایت مالك آن است و گیرنده ( اس م اس) می تواند طبق قوانین آن كشور از فرستنده آگهی شكایت كند و در ازای آن غرامت كسب نماید اما درایران به راحتی پیام كوتاه برای تمام دارندگان تلفن همراه فرستاده می شود و به حقوق بهره برداران و كاربران تلفن همراه نیز توجه نمی شود.●سیستمی محبوب برای همهعمده ترین مصرف كنندگان سیستم پیام كوتاه در ایران جوانان هستند و در نبود بسیاری از امكانات اولیه برای پركردن اوقات فراغت، خیل عظیمی از دارندگان جوان تلفن همراه ترجیح می دهند با ارسال و دریافت تازه ترین جوك ها و لطیفه ها و قصه های كوتاه كه گاه رنگ و بوی سیاسی نیز به خود می گیرد اوقات فراغت خود را بگذرانند.به طوری كه یك مقام آگاه در مركز ( اس م اس) ایران اعلام كرده است حدود ۱۷۰ میلیون ( اس م اس) از روز ۲۹ اسفندماه تا پایان روز ۶ فروردین ماه در شبكه تلفن همراه كشور جابه جا شده است كه حدود یك میلیارد و هشتصدمیلیون تومان درآمد از این طریق برای دولت ایجاد شده است كه شاید اگر شبكه تلفن همراه مشكلی نداشت درآمد حاصل از ( اس م اس) برای دولت به مراتب بیش از این می بود.●تعاملات درون گروهیاز ویژگی های قابل تأمل كاربردی ( اس م اس) در ایران می توان به جایگزینی بسیاری از تعاملات درون گروهی و دستاویز قراردادن این سیستم مخابراتی به جای مراودات رودررو و چهره به چهره اشاره كرد. در این باره حبیب معظمی گودرزی متخصص علوم ارتباط می گوید: سرگرمی و نیاز جوانان به نشاط یكی از دلایل گسترش این سیستم است و البته لطیفه، بذله گویی، جذابیت آفرینی و كشش زا بودن ( اس م اس) برای فرستنده از دیگر دلایل گسترش ( اس م اس) در بین جوانان است. وقتی یك دارنده تلفن همراه احساس كند كه نسبت به متنی كه می فرستد عده ای جذب می شوند و خود آن فرستنده نیز مورد توجه قرار می گیرد، این یك امتیاز برای فرستنده است خصوصاً این موضوع در بین گروههای سنی جوان بیشتر شایع است.از نظر او: از دیگر ویژگی های برتر ( اس م اس) كه باعث گسترش آن در بین تمام اقشار جامعه شده ارزان بودن این سیستم و جدید بودن آن است. سرویس پیام كوتاه به دلیل جدید بودن برای جوانان كنجكاوبرانگیز است، خصوصاً برای جوانانی كه گرایش شدیدی به نوآوری و تنوع بخشی در زندگی روزمره خود دارند.معظمی با اشاره به اینكه سیستم پیام كوتاه در جهت خواسته های طرفین عمل می كند، می گوید: سیستم پیام كوتاه برعكس تلفن ثابت شرایط تطبیق خوبی با زندگی ماشینی دارد. كوتاه بودن پیام با شرایط زمانی و زندگی ماشینی عصر ما به گونه ای است كه افراد جامعه در این شرایط می خواهند در كوتاه ترین زمان مقصود خود را بیان كنند و از لحاظ ارتباطی سرعت بیان ( اس م اس) همانند تنظیم خبر در لید است.به گفته او در شرایط زمانی كنونی، تلفن همراه و فرستادن پیام كوتاه جزو اولین سرگرمی های روزانه جوانان محسوب می شود و یكی از مشغولیات زمانی ذهنی آنها مبادله ( اس م اس) است و البته دسته دیگری هم هستند كه از سیستم ( اس م اس) به فراخور نیازی كه دارند استفاده می كنند.معظمی تأكید می كند: ادبیاتی كه در سیستم پیام كوتاه استفاده می شود به خصوص در بین گروههای سنی جوان ادبیات خاص، غیررسمی و قابل تأمل است كه در مبادلات متن های ( اس م اس) ادبیات تناقض به فراوانی دیده می شود. آرایه تناقض باعث می شود كه ( اس م اس) در بین جوانان گسترش پیدا كرده و از جذابیت و كشش بالایی برخوردار باشد.●حریم خصوصییكی از عوامل تسریع صنعت موبایل و سیستم پیام كوتاه در كشور موج جهانی شدن و خصوصی سازی بود كه به گسترش و توسعه مخابرات و نفوذ تلفن همراه در جامعه كمك كرد به طوری كه در برخی كشورهای جهان سوم ضریب نفوذ تلفن همراه بیشتر از تلفن ثابت است كه البته استفاده از سرویس پیام كوتاه در این باره بی تأثیر نیست. این پیام ها می تواند لطیفه یا احوالپرسی با یكدیگر باشد كه در ایران نیز بیشترین كاربرد را دارد. شاید مهمترین دلیل برای گسترش سیستم ( اس م اس) در كشور به وجود آمدن عرصه آزادی برای برخی از اقشار باشد و نوعی حریم خصوصی و استقلال فردی را برای افراد به وجود آورده كه پیش از آن وجود نداشته است.به گفته «امیدعلی احمدی» جامعه شناس، تلفن همراه به عنوان یك ابزار شخصی نوعی حریم خصوصی برای افراد به وجود آورد به خصوص برای برخی از گروههای اجتماعی كه نظارت شدیدی از سوی خانواده بر آنها بوده و این كنترل عملاً شكسته شده است و از تلفن همراه برای ارتباط هر چه بیشتر با كسانی كه شاید بیش از آن امكان ارتباط با آنها نبود استفاده می شود.از ویژگی های ( اس م اس) می توان به سرعت بالا، ناهمزمانی ارتباط گوینده و مخاطب، ارتباط كوتاه، قابلیت ارسال همزمان برای همه افراد، ارزان بودن، نوشتار تصویری و قابلیت ذخیره سازی برای مدت طولانی اشاره كرد كه این ویژگی ها ازآن یك وسیله ارتباطی متمایز ساخته است و البته دكتر احمدی درباره كاركرد اجتماعی ( اس م اس) در ایران می گوید: ارسال لطیفه بزرگترین كاربرد ( اس م اس) در ایران است كه لطیفه در كشور ما عمده ترین دغدغه های اجتماعی، محدودیت های اجتماعی و یا تابوهایی كه درجامعه است و جامعه نسبت به آن انتقاد دارد و آنها رابه انتقاد می كشند.او تأكید می كند: ( اس م اس) نوعی ادبیات خاص را در ایران گسترش داده، قواعد كلامی را شكسته است و وارد حوزه دیگری از كلام می شود كه البته در مواردی هم آلودگی فرهنگی به وجود می آورد و آن هم زمانی است كه از تابوهای جامعه صحبت شود.●استقبال جهانی از ( اس م اس) با این همه باید دید كه میزان استقبال جهانی از پدیده ( اس م اس) به چه صورت است سیستمی كه دارای محدودیت در حرف هاست تنها ۱۶۰ حرف برای پیام هایی با زبان مشتق از لاتین و حداكثر ۷۰ حرف برای زبان های غیرلاتین مثل فارسی، عربی و چینی و...بر اساس گزارش های اعلام شده از سایت ایتالیایی (كاتا وب)، ۵۷ درصد زنان در جهان به استفاده از سیستم ارسال پیام های تصویری علاقه دارند. این آمار نشان می دهد كه كاربران زن تمایل بیشتری به استفاده از سیستم ارسال پیام تصویری نسبت به مردان دارند. همچنین این تحقیقات می گوید ۶۰درصد از مردان بیشتر از سیستم پیام كوتاه یا ( اس م اس) استفاده می كنند و مردان علاقه بیشتری به سیستم ( اس م اس) و زنان به سیستم ارسال پیام تصویری در جهان دارند. مردان در دنیا از تلفن همراه بیشتر برای گوش دادن به موسیقی و ارسال پیام های كوتاه استفاده می كنند و بر این اساس ۳۷ درصد از كل سود شركت های مخابراتی ارائه دهنده به سیستم های تلفن همراه از طریق ( اس م اس) است. همچنین تحقیقاتی كه در ایالات متحده آمریكا انجام شده نیز نشان می دهد كه از سه میلیون مشترك تلفن همراه در این كشور بیشتر از موبایل برای گوش دادن به موسیقی استفاده می كنند. این در حالیست كه طبق یك گزارش كه توسط شركت ويرجين موبايل صورت گرفته است افزایش استفاده از سیستم ( اس م اس) در انگلیس سبب شده است میلیون ها نفر از مردم این كشور از آسیب دیدگی انگشتان خود رنج ببرند.مردم انگلیس روزانه ۹۳‎/۵ میلیون ( اس م اس) برای یكدیگر ارسال می كنند كه این امر سبب افزایش آمار آسیب های دست، مچ و انگشت های اشخاص شده است. شاید بتوان مدعی شد كه گسترش و رواج كم سابقه استفاده از سیستم پیام كوتاه بیش از هر چیز مدیون نیاز فوری و ضروری جامعه جوان ایران به شادی و شادابی است و البته سیستم پیام كوتاه با توجه به هزینه های اندك و گستردگی غیرقابل مهارش مشمول این واقعیت برای جوانان است.

هدی هاشمی
گزارش: روزنامه ايران
هادي